काठमाडौं । प्राथमिक सार्वजनिक निष्काशन (आईपीओ) ल्याउने तयारीमा रहेको कैलाश हेलिकप्टर  कम्पनीलाई क्रेडिट रेटिङ एजेन्सी इक्रा नेपालले ‘वाच विथ डेभलकेपिङ इम्प्लिसन‘ श्रेणीको रेटिङ प्रदान गरेको छ। यो रेटिङले कम्पनीको समग्र वित्तीय अवस्था र व्यापारिक कार्यसम्पादनलाई निकटताका साथ अनुगमन गर्नुपर्ने सङ्केत गर्दछ।

वित्तीय विवरण अनुसार, गत आर्थिक वर्षको पहिलो नौ महिनामा कैलाश हेलिकप्टरले ३९ करोड ४० लाख रुपैयाँ बराबरको कुल सञ्चालन आम्दानी गरेको छ। यद्यपि, अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा कम्पनीको कारोबारमा करिब २६ प्रतिशतको उल्लेख्य गिरावट आएको छ। यसका साथै सञ्चालन नाफा मार्जिनमा पनि दबाब परेको देखिन्छ, सन् २०८१/८२  मा ४२ प्रतिशत रहेको सञ्चालन नाफा मार्जिन घटेर गत आवको पहिलो नौ महिनामा ३५ प्रतिशतमा सीमित भएको छ। कम्पनीका अनुसार पछिल्लो समय देशमा भएको ‘जेनजी’ आन्दोलन र त्यसका कारण पर्यटन तथा हवाई सेवामा परेको प्रत्यक्ष असर नै यस गिरावटको मुख्य कारण हो।

दीर्घकालीन कारोबारको तथ्याङ्कलाई हेर्दा भने कम्पनीको वृद्धिदर स्थिर र सकारात्मक रहँदै आएको छ। सन् २०२२ मा ४० करोड ४० लाख रुपैयाँको कारोबार गरेको कम्पनीले सन् २०२३ मा ७० करोड २० लाख, अघिल्लो वर्ष ७९ करोड ४० लाख र सन् २०२५ मा बढाएर ८१ करोड ७० लाख रुपैयाँ पुर्‍याएको थियो। यसले कम्पनीको व्यवसाय विस्तार गर्ने क्षमता सबल रहेको देखाए पनि तत्कालीन परिस्थिति र बाह्य धक्काले गर्दा पछिल्लो अवधिमा केही चुनौती थपिएको प्रस्ट हुन्छ।

कैलाश हेलिकप्टरको मुख्य आम्दानीको आधार नेपालको साहसिक तथा हिमाली पर्यटन हो। कम्पनीको कुल आम्दानीको करिब ५० प्रतिशत हिस्सा एड्भेन्चर पर्यटनबाट प्राप्त हुने गर्दछ, जसमा सगरमाथा आधार शिविर  उडानको योगदान मात्रै ४८ प्रतिशत र अन्नपूर्ण आधार शिविरको २ प्रतिशत रहेको छ।

बाँकी आम्दानीमध्ये ३० प्रतिशत  उद्धार  उडानबाट र २० प्रतिशत कार्गो ढुवानी तथा चार्टर्ड सेवाबाट प्राप्त हुने गर्दछ। हाल ३ वटा आधुनिक एयरबस हेलिकप्टरमार्फत कम्पनीले देशभरी चार्टर्ड फ्लाइट, उद्धार उडान, स्लिङ अपरेशन, एड्भेन्चर टुर र कार्गो ढुवानी सेवा प्रदान गर्दै आएको छ।

नेपालको हवाई पर्यटन उद्योगमा मौसमी अनुकूलता, राजनीतिक स्थिरता, प्राकृतिक जोखिम र कडा सरकारी नीतिको ठूलो प्रभाव पर्ने गर्दछ। कैलाश हेलिकप्टरका लागि पनि हिमाली पर्यटनमा आउने उतारचढाव र इन्धनको मूल्य वृद्धि जस्ता विषयहरू सञ्चालन नाफामा दबाब सिर्जना गर्ने तत्व हुन्। यद्यपि, कम्पनीको दीर्घकालीन वृद्धि इतिहास, विशिष्टीकृत सेवा र मजबुत पर्यटकीय आधारले गर्दा आगामी दिनमा मुलुकको पर्यटन क्षेत्र पुनरुत्थान हुँदै जाँदा कम्पनीले आफ्नो नाफा मार्जिन र कारोबारलाई पुनः पुरानै लयमा फर्काउने अपेक्षा गरिएको छ।

सन् २०१७ देखि निजी कम्पनीका रूपमा व्यावसायिक सेवा सुरु गरेको यस संस्थाले सन् २०२३ मा आफूलाई पब्लिक लिमिटेड कम्पनीमा रूपान्तरण गरेको थियो। हाल ३४ करोड ७० लाख रुपैयाँ चुक्ता पुँजी रहेको यस कम्पनीमा सात जना संस्थापक लगानीकर्ताहरू रहेका छन्, जसमध्ये अध्यक्ष र प्रबन्ध निर्देशकको संयुक्त स्वामित्व ४० प्रतिशत रहेको छ। सर्वसाधारणका लागि शेयर जारी गर्ने योजना बनाइरहँदा कम्पनीको वित्तीय स्थिति, सञ्चालन ढाँचा र रेटिङ एजेन्सीको मूल्याङ्कनलाई नियाल्नु लगानीकर्ताका लागि महत्त्वपूर्ण देखिन्छ।