काठमाडौं । सन् २००१ देखि व्यावसायिक उत्पादन सुरु गरेको स्थापित औषधि उत्पादक कम्पनी क्वेस्ट फर्मास्युटिकल्सले बलियो वित्तीय प्रगति गरेको छ । इक्रा नेपालका अनुसार कम्पनीले सन् २०२५ मा २ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ आम्दानी गर्न सफल भएको छ । यो आम्दानी अघिल्लो वर्ष सन् २०२४ को तुलनामा सामान्य वृद्धि हो, जहाँ कम्पनीले २ अर्ब ८५ करोड १० लाख रुपैयाँ कमाएको थियो । त्यस्तै, सन् २०२६ को पहिलो तीन महिनामा मात्रै कम्पनीले १ अर्ब ३७ करोड १० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरिसकेको छ ।

यसैबीच, इक्रा नेपालले क्वेस्ट फर्मास्युटिकल्सलाई प्रदान गरेको कुल १ अर्ब ५३ करोड २० लाख रुपैयाँ बराबरको कर्जा सीमाका लागि पुराना रेटिङहरुलाई नै पुनः पुष्टि (Reaffirm) गरेको छ । यसअन्तर्गत कम्पनीको ८० करोड २० लाख रुपैयाँको दीर्घकालीन कर्जाका लागि [ICRANP] LA- (इक्रा एनपी एल ए माइनस) र ७३ करोड रुपैयाँको अल्पकालीन कर्जा सीमाका लागि [ICRANP] A2+ (इक्रा एनपी ए टु प्लस) रेटिङ कायम गरिएको छ । कम्पनीको पूँजीगत संरचना अत्यन्त सबल एवं सुरक्षित रहनुका साथै नाफा आर्जन गर्ने क्षमता राम्रो भएकाले यो बलियो रेटिङ कायम रहन सफल भएको हो ।

२५ वर्ष लामो सफल व्यावसायिक इतिहास बोकेको क्वेस्ट फर्मास्युटिकल्स अनुभवी नेतृत्वद्वारा सञ्चालित कम्पनी हो । व्यवसायबाट भएको बलियो आन्तरिक आम्दानी र नियन्त्रित लाभांश वितरणका कारण कम्पनीको ऋणको भार निकै कम छ । मध्य-जनवरी २०२६ सम्म कम्पनीको गियरिङ (ऋण र इक्विटीको अनुपात) मात्र ०.२ गुणा रहेको छ । त्यस्तै, आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो छ महिनामा दर्ता भएको १३ गुणाको ब्याज कभरेज अनुपात एवं ४.९ गुणाको उत्कृष्ट ऋण-सेवा कभरेज अनुपातले कम्पनीको ऋण तिर्न सक्ने सबल क्षमतालाई प्रमाणित गर्दछ ।

सुरुदेखि नै साधारण औषधिको सट्टा डाक्टरको प्रेस्क्रिप्सनमा आधारित मुटु रोग र मधुमेह जस्ता दीर्घकालीन रोग (क्रोनिक डिजिज) का औषधि उत्पादनमा ध्यान केन्द्रित गरेका कारण बजारमा यसको बलियो पहिचान बनेको छ । यो विधाले कम्पनीको कुल आम्दानीमा औसत ५५ प्रतिशतभन्दा बढीको ठूलो योगदान पुर्‍याउँदै आएको छ । कम्पनीका सञ्चालकहरुसँग यस क्षेत्रमा तीन दशकभन्दा बढीको गहन अनुभव हुनु र बजारमा स्थापित फराकिलो वितरण संयन्त्र रहनुले व्यवसायको निरन्तरता र दिगो वृद्धिलाई ठूलो भरथेग गरेको छ ।

नेपालको घरेलु औषधि बजार वार्षिक १० देखि १५ प्रतिशतको दरले विस्तार भइरहेको र यो व्यवसाय गैर-चक्रीय प्रकृतिको (आर्थिक मन्दीले असर नगर्ने) भएकाले जस्तोसुकै आर्थिक उतारचढावमा पनि यसको माग र आम्दानी सुरक्षित रहन सकेको हो । यही बढ्दो व्यापारिक दायराले हालका वर्षहरुमा सञ्चालन नाफा मार्जिनमा आएको क्रमिक गिरावटको प्रभावलाई समेत आंशिक रुपमा सन्तुलनमा राख्दै कम्पनीको व्यवसायलाई दिगो बनाएको छ ।

बलियो वित्तीय जग हुँदाहुँदै पनि कम्पनीले केही महत्त्वपूर्ण चुनौतीहरुको सामना गरिरहेको छ । हालका वर्षहरुमा कार्यशील पूँजी चक्र लम्बिएका कारण कम्पनीको छोटो अवधिको नगद प्रवाहमा केही दबाब परेको छ । त्यस्तै, नयाँ उत्पादन कारखाना निर्माणका लागि बैंक ऋणमार्फत गर्न लागिएको ठूलो पूँजीगत खर्च (Capex) ले मध्यम अवधिमा वित्तीय सूचकहरुमा केही सामान्य गिरावट ल्याउन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।

यसका साथै, औषधि बनाउने कच्चा पदार्थका लागि पूर्ण रुपमा आयातमा निर्भर हुनु, बजारमा तीव्र प्रतिस्पर्धा हुनु, र सस्तो आयातित औषधिहरु विरुद्ध न्यून भन्सार संरक्षण हुनु यसका अन्य मुख्य जोखिम हुन् । सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, नोभेम्बर २०२६ पछि नेपाल अति कम विकसित मुलुक (LDC) को श्रेणीबाट स्तरोन्नति हुने क्रममा रहेकाले कम्पनीले औषधि उत्पादनमा पाउँदै आएका केही महत्त्वपूर्ण नियामक सुविधाहरु वा रोयल्टी-फ्री पहुँच गुम्ने सम्भावना छ ।

समग्रमा, आगामी दिनहरुमा यसको साख र रेटिङको निरन्तरता कम्पनीले आफ्नो नयाँ कारखाना निर्माणको खर्चलाई कसरी व्यवस्थापन गर्छ र नीतिगत परिवर्तन एवं बजारको प्रतिस्पर्धाका बीच आफ्नो तरलता (नगद प्रवाह) लाई कसरी सहज बनाइराख्छ भन्ने क्षमतामा निर्भर हुने देखिन्छ ।