काठमाडौं। विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा आरोहणको ऐतिहासिक सफलताको स्मरणमा आज विभिन्न कार्यक्रमहरू आयोजना गरी सगरमाथा दिवस मनाइँदैछ। सन् १९५३ मे २९ तारिखका दिन न्युजिल्यान्डका पर्वतारोही सर एडमण्ड हिलारी र नेपालका साहसी पर्वतारोही तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाले पहिलो पटक सगरमाथाको सफल आरोहण गरेका थिए। सोही ऐतिहासिक दिनको सम्झनालाई चिरस्थायी बनाउन हरेक वर्ष मे २९ लाई सगरमाथा दिवसका रूपमा मनाउने गरिन्छ।

सगरमाथा नेपालका लागि केवल एउटा हिमाल मात्र नभएर राष्ट्रिय गौरव, पर्यटन विकास र अन्तर्राष्ट्रिय पहिचानको बलियो प्रतीकका रूपमा स्थापित छ। पर्यटन विभागको तथ्यांकअनुसार हालसम्म आठ हजारभन्दा बढी आरोहणका पारखीहरूले सगरमाथाको सफल आरोहण गरिसकेका छन्। विश्वका कुल १४ वटा आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमालमध्ये आठ वटा नेपालमै अवस्थित छन्। सन् २०२१ मा नेपाल र चीनले संयुक्त रूपमा गरेको पुनः मापनअनुसार सगरमाथाको आधिकारिक उचाइ आठ हजार आठ सय ४८ दशमलव ८६ मिटर कायम गरिएको छ।

यस विशेष दिवसका अवसरमा सरकारी निकाय, पर्यटन व्यवसायी, पर्वतारोहणसम्बन्धी विभिन्न संघसंस्था तथा स्थानीय तहहरूले हिमाली पर्यटनको प्रवर्द्धन, सुरक्षित पर्वतारोहण र वातावरण संरक्षणसँग सम्बन्धित विविध चेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरेका छन्।

पछिल्लो समय जलवायु परिवर्तनका कारण हिमाली क्षेत्रमा तीव्र रूपमा हिउँ पग्लिने, हिमतालहरू फुट्ने जोखिम बढ्ने तथा अन्य वातावरणीय संकटहरू देखिन थालेकाले हिमाल संरक्षणलाई विशेष प्राथमिकता दिनुपर्नेमा सरोकारवालाहरूले जोड दिएका छन्।

पर्वतीय पर्यटन नेपालको अर्थतन्त्र, रोजगारी सिर्जना र विदेशी मुद्रा आर्जनको एउटा मुख्य आधार मानिन्छ। प्रत्येक वर्ष विश्वका विभिन्न मुलुकबाट हजारौँ पर्यटक तथा पर्वतारोहीहरू सगरमाथा र अन्य हिमालहरू आरोहणका लागि नेपाल आउने गर्दछन्, जसले नेपाललाई विश्व पर्यटनको नक्सामा अद्वितीय पहिचान दिलाउन महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको छ।

यस अवसरमा नेपाल पर्वतारोहण सङ्घले हिमाली क्षेत्रको दिगो संरक्षण, स्वच्छता, सुरक्षित आरोहणको प्रत्याभूति र हिमाली भेगका स्थानीय समुदायको जीवनशैली जोगाउन सबै पक्षको साझा र एकीकृत प्रयास आवश्यक रहेको औंल्याएको छ।