बागलुङ । ढोरपाटन उपत्यकाको विकास गरी पर्यटकीय गतिविधि बढाउने लक्ष्यका साथ दिगो पर्यटन विकास योजना निर्माणको काम थालिएको छ । स्थानीय स्रोतसाधन उपयोग गरेर अधिकतम विकास गर्न सकिने आधार खोज्ने तथा पर्यटन प्रवर्धनबाटै आर्थिक समृद्धिसमेत ल्याउने लक्ष्यका साथ योजना निर्माणको काम थालिएको हो ।

बिवाइसी बागलुङले २० महिनादेखि सञ्चालन गरिरहेको दिगो पर्यटन प्रवर्धन परियोजना अन्तर्गत विज्ञको सहभागितामा योजना निर्माणको काम सुरु भएको परियोजना संयोजक अमरबहादुर थापाले जानकारी दिए । ढोरपाटनको सौन्दर्य लोप हुन नदिने, स्थानीयलाई सशक्तीकरण गरेर घरबास विकास गर्दै पर्यटक स्वागतका कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने तथा उपत्यकामा जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरण गर्ने लक्ष्य परियोजनाको छ ।

विज्ञले स्थानीयलाई सशक्तीकरण गर्दै उनीहरूमार्फत पर्यटन प्रवर्धन गर्ने, उपत्यका र बुकीपाटनसम्म जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरण गर्ने, सफाइ अभियान सञ्चालन गर्ने, मौलिक कला र संस्कृतिको संरक्षण गर्ने क्रियाकलापका लागि योजना निर्माण गर्न लागिएको पोखरास्थित वन विज्ञान अध्ययन संस्थानका उपप्राध्यापक विकास अधिकारीले बताए । योजना निर्माण गर्दा पर्यावरणको संरक्षणलाई मुख्य प्राथमिकता दिइने उनको भनाइ छ ।

योजना निर्माणका लागि विज्ञका रूपमा अधिकारीसहित सिटिइभिटीका जीवन भण्डारी, स्थानीय जनप्रतिनिधि, ढोरपाटन नगरपालिका र निसीखोला गाउँपालिकाका १६ वडाका अध्यक्ष, शिक्षक तथा सामाजिक अगुवाको सहभागिता छ । त्यसका लागि परियोजनाले फरक फरक रूपमा सबैलाई अभिमुखीकरण पनि गराइसकेको छ । त्यसबाहेक प्रत्येक वडामा बालक्लब गठन गरेर दिगो विकासको अभियानमा बालबालिकाको पनि सहभागिता खोजिएको छ । किशोरकिशोरी समूह, टोल विकास संस्थालाई विकासको साझेदार बनाउन र उनीहरूलाई योजनामा अपनत्व दिलाउन सकिने काम भएको संयोजक थापाले बताए । स्थानीय तहले बनाउने नीति, कार्यक्रम र बजेटमा पनि ती योजनाको प्रभाव देखिने गरी बनाउन जनप्रतिनिधिलाई अभिमुखीकरण भइरहेको छ ।

यस क्षेत्रमा ३० वटा होमस्टे स्थापना तथा प्रवर्धनको कार्यक्रम पनि परियोजनाले गर्दैछ । युवालाई उद्यमशीलता विकास तालिम, वातावरण संरक्षणबारे विद्यालय तहमा पाठ्यक्रमका रूपमा पढाउन सकिने गरी सामग्री तयार, विद्युतीय पुस्तकालयमार्फत वातावरण संरक्षण र दिगो पर्यटनका सामग्री राख्ने र अध्ययन गर्ने अवस्था निर्माण भइरहेको छ । फोहोर व्यवस्थापनका लागि ‘इको फ्रेन्डली’ कार्यक्रम सञ्चालन गरी प्लास्टिकजन्य वस्तुको प्रयोग घटाउने, रैथाने उत्पादनको संरक्षणमा किसानलाई सहयोग गरिएको छ । परम्परागत उपचार पद्धति, राडीपाखी उत्पादनमा जागरूक बनाउने र उत्पादनलाई बजारीकरणमा साथ दिने काम पनि भइरहेको परियोजना संयोजक थापाले जानकारी दिए ।

यो अभियानकै क्रममा निसी गाउँपालिकाले दिगो पर्यटन योजना निर्माण गरिसकेको छ भने ढोरपाटन नगरपालिकालाई योजना बनाउन सहयोग गरिएको छ । योजना बनाउँदा जलविद्युत् आयोजना निर्माणमा जोड दिने, कार्बन उत्सर्जनलाई घटाउने, बाढीपहिरो नियन्त्रण, तालतलैया संरक्षणको काम गर्न जैविक विविधताको अध्ययन र तथ्याङ्क सङ्कलन गर्ने काम चलिरहेको परियोजनाले जनाएको छ ।

चालु आवको नौ महिनामा ढोरपाटन सिकार आरक्षमा झन्डै १० हजार सात सय पर्यटक पुगेका छन् । ढोरपाटन पुग्ने विदेशीभन्दा अधिकांश पर्यटक स्वदेशी छन् । यो अनुपातले चालु वर्षमा १८ हजारभन्दा बढी पर्यटक ढोरपाटन पुग्ने अनुमान छ । गत वर्षमा १५ हजार ७७० आन्तरिक र १०६ जना विदेशी पर्यटकले ढोरपाटन घुमेका थिए ।