म्याग्दी। म्याग्दीको मङ्गला गाउँपालिका–५ र बागलुङको ताराखोला गाउँपालिका–४ को सिमानामा अवस्थित तिनचुलेको बराह तालमा यस वर्ष पनि परम्परागत रूपमा प्रकृतिलाई खुसी पार्ने उद्देश्यले तोरन तान्ने धार्मिक संस्कार सम्पन्न गरिएको छ । स्थानीय बासिन्दाहरूले बाजागाजा सहित गाउँबाट लगेको तोरनलाई समुद्र सतहदेखि २,९३२ मिटर उचाइमा रहेको बराह ताल र शिवालय मन्दिर परिक्रमा गराउँदै विधिपूर्वक तानेका हुन् ।

धार्मिक पर्यटकीय क्षेत्र तिनचुले संरक्षण तथा प्रवर्द्धन समितिका सल्लाहकार भपिन्द्र घर्तीका अनुसार खेतीपाती र पशुपालनमा निर्भर स्थानीयहरूले परापूर्वकालदेखि हरेक वर्ष कात्तिक शुक्ल पूर्णिमाका दिन सामूहिक रूपमा तोरन तानेर प्रकृतिप्रतिको आस्था व्यक्त गर्दै आएका छन् । उनले बताए, “कात्तिक पूर्णिमामा तिनचुले बराह तालमा तोरन तान्दा गाउँमा अनिष्ट, प्राकृतिक विपद् वा रोगव्याधी नलाग्ने र शिवालय मन्दिरमा पूजा गरेमा मनोकामना पूरा हुने जनविश्वास रहँदै आएको छ ।”

चारवटा टोलबाट सामूहिक रूपमा तोरन ल्याइने यो संस्कार वैकुण्ठ चतुर्दशीको साँझदेखि शुरु हुन्छ । गाउँगाउँबाट माझखर्कमा लगिएको तोरनलाई डोलीमा राखी बाजा, भजनकिर्तनसहित बराह ताल र शिवालय मन्दिर परिक्रमा गराइन्छ । त्यसपछि शिवालय मन्दिर नजिकैको रुखमा बाबियोको डोरी र विभिन्न फूलका माला गाठी तोरन तानिन्छ ।

यस वर्ष पाँचवटा तोरन तानिएको र करिब एक हजार भक्तजनले मन्दिरमा पूजा–दर्शन गरेको समितिका अध्यक्ष धनबहादुर घर्तीले जानकारी दिए । समितिले सहभागी भक्तजनलाई निःशुल्क प्रसाद र चिया वितरण गरेको थियो ।

ताराखोला, हिले, अर्गल, निस्कोट, टिकावाङ, किमचौर, अर्मन, बाबियाचौर, पिपलबोट लगायतका स्थानबाट भक्तजन सहभागिता जनाएका थिए । माझखर्कमा तोरन लैजाने अघि परम्परागत ‘अन्धनिशान’ र ‘छेलो फाल्ने’ प्रतियोगिता पनि आयोजना गरिएको थियो । प्रतियोगितामा विजयी भएका टिकावाङका लालबहादुर पटेललाई ‘पहलमान’ घोषणा गरी फेता गुठ्याएर काँधमा बोकेर मन्दिर र बराह तालको परिक्रमा गराइएको थियो ।

तिनचुले क्षेत्र म्याग्दी र बागलुङ दुबै तर्फबाट सडक र पदमार्गले पहुँचयोग्य बनेपछि भक्तजनको आगमन पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेख्य रूपमा बढेको समितिका सचिव पूर्णभद्र निउरेले बताए । उनका अनुसार ताराखोला र मङ्गला गाउँपालिका, गण्डकी प्रदेश सरकार र स्थानीय समुदायको सहकार्यमा तिनचुलेलाई धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा विकसित गर्न पूर्वाधार निर्माणमा जोड दिइँदैछ ।

सिस्ने, गुर्जा, धौलागिरि, निलगिरि, अन्नपूर्ण र माछापुच्छ्रे हिमालको सुन्दर दृश्यमाथि अवस्थित तिनचुले बराह ताल प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक आस्था र सामुदायिक एकताको प्रतीकका रूपमा चिनिँदै गएको छ ।