काठमाडौं । असत्यमाथि सत्य र अधर्ममाथि धर्मको विजयको प्रतीकका रूपमा मनाइने बडादशैँको मुख्य दिन विजयादशमीमा यस वर्ष बिहान १०ः२६ बजे टीकाको उत्तम साइत रहेको छ । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार कात्तिक ४ गते बुधबार बिहान ८ः४९ बजे देवी विसर्जनको साइत रहेको छ भने बिहान १०ः२६ बजे टीका लगाउने शुभ साइत निर्धारण गरिएको छ ।

समितिका अनुसार टीका लगाउँदा पश्चिम मोहडा गरेर बस्नुपर्नेछ । यस शुभ साइतमा मान्यजनबाट देवीको प्रसादका रूपमा रातो टीका, जमरा तथा आशीर्वाद ग्रहण गर्न सकिनेछ । विजयादशमीको दिन घरपरिवार तथा आफन्तजन एकै ठाउँमा भेला भई टीका र जमरा लगाउने, आशीर्वाद लिने तथा आपसी सद्भाव साटासाट गर्ने परम्परा छ ।

धार्मिक मान्यताअनुसार विजयादशमी देवी दुर्गाले महिषासुरमाथि विजय प्राप्त गरेको तथा भगवान् रामले रावणमाथि विजय हासिल गरेको प्रसङ्गसँग जोडिएको छ । यस दिनलाई शक्ति, धर्म, सत्य र न्यायको विजयका रूपमा लिइन्छ । नौ दिनसम्म नवदुर्गाको पूजा आराधना गरी दशौँ दिन देवीको प्रसादस्वरूप टीका र जमरा लगाउने चलन नेपाली हिन्दू संस्कृतिको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो ।

टीका लगाउने परम्पराले पारिवारिक एकता, पुस्तान्तरण, सामाजिक सद्भाव र सांस्कृतिक निरन्तरताको सन्देशसमेत दिन्छ । मान्यजनले आफूभन्दा सानालाई टीका लगाइदिँदै दीर्घायु, सुख, शान्ति, समृद्धि र सफलताको कामना गर्छन् । टाढा रहेका आफन्तसमेत दशैँमा घर फर्कने र परिवारसँग भेटघाट गर्ने भएकाले यो पर्व पुनर्मिलनको अवसर पनि बन्छ ।

दशैँमा प्रयोग गरिने जमरालाई समृद्धि, उर्वरता र शुभताको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ । घटस्थापनाका दिन विधिपूर्वक राखिएको जमरा विजयादशमीमा टीकासँगै ग्रहण गर्ने चलन छ । रातो टीका र जमराले धार्मिक आस्था, पारिवारिक सम्बन्ध र नेपाली मौलिक संस्कृतिलाई जीवन्त राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन् ।

तर शुभ साइत निश्चित समयमा रहे पनि परम्पराअनुसार परिवारका सदस्यले दिनभर मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गर्ने चलन छ । विजयादशमीले आपसी मनमुटाव बिर्सेर प्रेम, सद्भाव र एकताको सम्बन्ध बलियो बनाउन प्रेरणा दिने विश्वास गरिन्छ ।